Danzón


Danzón - był w swoim czasie oficjalnym tańcem Kuby. Obecnie nie jest już aktywną formą muzyczną tego kraju, ale nadal funkcjonuje w Meksyku. Tak jak prekursorem Habanery była contradanza, tak danzón wywodzi się z nich obu. Na Kubie każdy z tych tańców rozwijał się pod wpływem rytmicznych stylów afrykańskich. Dodatkowo zmieszały się jeszcze z innymi kubańskimi formami tanecznymi. Tak stały się prawdziwie europejsko-afrykańską fuzją wpływów. Danzón rozwijał się głównie w drugiej połowie XIX wieku, choć jest istotnym elementem muzyki kubańskiej do dnia dzisiejszego. Danzón był rozwijany zgodnie z własnym punktem widzenia zarówno przez Manuela Saumella, jak również Miguela Faílde w Matanzas.

Danzón, czyli wielka danza nazwa powstała, by opisać figury będące zwolnieniem figur danzy. Tak to opisał twórca Miguel Failde z Matanzas w styczniu 1789 roku. Stąd brak złudzeń jeśli chodzi o pochodzenie - danzon - danza - francuski kontredans.

Pierwszy etap:

Contradanza, danza i habanera były tańcami sekwencyjnymi ("square dance"), w których wszyscy tańczyli zgodnie z określonym zestawem figur. Danzon był podobny do contradanzy, ale z bardziej złożonymi figurami. Formuła rytmiczna to to, co łączy wszystkie tańce w tym szeregu. Zmieniła się natomiast budowa formalna i choreografia. Pierwsze użycie terminu danzón pochodzące z 1850 r. znaczy po prostu "taki taniec". W "Dzienniku Havanańskim" El Triunfo dał szerszy opis tego wcześniejszego danzón. W 1870 roku danzon było znane w Matanzas jako taniec figurowy. Był to skoordynowany splot figur tanecznych w wykonaniu grupy czarnych Matanzas. Jeden ze współczesnych opisuje tańce w Matanzas - "w tym czasie mieszkańcy z Matanzas tańczyli square dance w 20 par, czynili to z girlandami z kwiatów a taniec zwał się danzon. Taniec odbywał się w rytm habanery i to jest rytm jaki powinien posiadać danzon". Taniec ten jest "pląsany" parami (element europejski), z rytmem wywodzącym się z tradycji afrykańskiej, stał się najwspanialszą kubańską choreograficzną etiudą o wolności. Tancerze trzymali końcówki kolorowych wstążek i prowadzili kwieciste łuki. Grupy skręconych i splecionych taśm tworzyły bardzo przyjemny efekt. Ta relacja może być potwierdzona jeszcze przez inne dokumenty, np. jeden z podróżników po Kubie w 1854 roku zauważył, że czarni Kubańczycy "tworzą coś w rodzaju wieńcowego tańca, w którym ma udział cała grupa, pośród niezliczonych artystycznych splotów i rozplątań". :) Ten styl danzón był przedstawiany w karnawałowych comparsas przez czarne grupy (jak jest to opisane w ten sposób sprzed końca lat 1870).
Interesujące jest to, że pierwsze danzóns Faílde'go zostały stworzone dla takich właśnie sekwencyjnych tańców. Faílde sam powiedział: "W Matanzas w tym czasie było coś w rodzaju kwadratowego tańca na dwadzieścia par, które prowadziły łuki i kwiaty. To było prawdziwy taniec figur (sekwencyjny taniec), a jego ruchy były zaadoptowane do tempa Habanery", która przejęliśmy w danzón."

Drugi etap:

Forma danzón utworzona była oficjalnie przez kornecistę Miguel Faílde w styczniu 1879 roku (Las Alturas de Simpson). Była wówczas wykonana przez popularną w tych latach orkiestrę dętą, na czele której stał sam Faide w Liceo de Matanzas. Oddźwięk wśród tancerzy był ogromny. Kazali natychmiast po zakończeniu utworu zagrać go jeszcze i jeszcze raz. Formę tą rozpoczyna się introdukcją (cztery takty) i paseo (cztery takty), które są powtarzane po 16-taktowej melodii. Introdukcja i paseo powtórzają się zanim druga melodia jest odegrana. Tancerze nie tańczą podczas tych sekcji: dobierają wówczas partnerów, kierują się na parkiet i zaczyna tańczyć dokładnie w tym samym momencie: cztery takty od czwartego taktu paseo, który ma charakterystyczny wzór perkusyjny, trudny do przeoczenia. Kiedy introdukcja się powtarza tancerze zatrzymiją się, gawędzą, flirtują, pozdrowiają swoich znajomych i zaczynają od nowa, dokładnie w chwili, gdy paseo się kończy. Miguel Faide był również znawcą folkloru i nie bez przyczyny pogrupował pieśni pisane w formie danzon.

Danzon stał się narodowym tańcem kubańskim pokazującym ewolucję muzycznych form na wyspie. Składał się ze wstępu granego na klarnecie i jej powtórzenia przez trio dęte - oczywiście to w opracowaniu na dęciaki (kornet, puzon, 2 klarnety, 2 skrzypiec, kontrabas, bębny i guiro). Potem wyewoluowało to u puzonisty i kompozytora Raimundo Valenzuela`i, który wraz z Felixem Cruzem dodał kończący chorus dla orkiestry. W jego muzyce w sposób pełny łączą się afrykańskie rytmy z frazami pieśni klasycznych. Wczesny danzón był grywany przez grupy zwane "orquestas típicas", które były oparte o instrumenty dęte. Było kilka instrumentów dętych blaszanych (kornet, puzon "zaworowy", ofiklejda), a także jeden lub dwa klarnety, jedne lub dwoje skrzypiec i kotły. Na początku XX wieku, pojewiło się lżejsze i nieco bardziej eleganckie brzmienie charangi. Początkowo były to małe orkiestry w skłądzie: 2 skrzypiec, wiolonczela, flet, timbalasy, guiro i kontrabas. Charanga i típicas konkurowały ze sobą od lat, ale po 1930 roku było jasne, że dni típica się skończyły.

W 1898 roku w skład charangi został włączony po raz pierwszy fortepian. Dzięki jego popularyzacji przez Antonio María Romeu stał się on standardem. Jego muzyczna elastyczność, zdolność do oddziaływania zarówno na melodię i rytm okazałą się bezcenna.

Danzón jako skandal:

Podobne do innych tańców Ameryki Łacińskiej i Karaibów, danzón był uważany za skandal, szczególnie wówczas, kiedy zaczął być tańczony przez wszystkie klasy społeczne. Wolniejsze tempo danzón wraz z falistymi ruchami bioder i obniżeniem środka ciężkości doprowadziły do znacznego zbliżenia par tanecznych. Autor badania z prostytucji w Hawanie poświęcił cały rozdział na obwinianie danzón w szczególności. Artykuły w gazetach i czasopismach podjęły ten temat:
"Bo kocham mój kraj, więc boli mnie widzieć danzón gromadzące porządnych ludzi."
"Zalecamy wprowadzenie zakazu danza i danzón dlatego, że są pozostałością śladów Afryki i powinny zostać zastąpione głównie tańcami europejskimi, takimi jak kadryl i rigadoon."
Wydaje się, że danzón, który z czasem uznany został "mdłym tańcem dla starszych par", początkowo tańczony był głównie przez młode pary w ścisłym uścisku, z wykorzystaniem "obscenicznych ruchów" z uwzględnieniem bioder, dotykające się nawzajem różnymi częściami ciała, oraz przez pary, które mogą wywodzić się z różnych ras...
"Najpierw mieliśmy danza, potem danzón... kolejna będzie rumba, a na koniec wszyscy odtańczymy taniec nánigo!"
Takwięc za troską o muzykę i taniec stały obawy seksualne, a także o krzyżowanie i mieszanie ras. Podobnie jak w innych podobnych przypadkach, krytyka okazała się bezskutecznia. Danzón stał się niezwykle popularny, i został dominującą formą muzyki popularnej na Kubie, aż do pojawienia się sonu w 1920 roku. Wreszcie rząd kubański uznał Faílde oficjalnym twórcą danzón - jednak nie dłużej jak do 1960 roku, kiedy to danzón stał się przeżytkiem, a jego "dziecko" - chachachá, przejęła jego rolę.

Wpływ sonu:

W 1910 roku, około trzydziestu lat po dniach początku Faílde'go, klarnecista Jose Urfe w końcowej części swojej kompozycji "El Bombín de Barretto" zrewolucjonizował danzon poprzez połączenie go z son montuno w finałowej części, w stylu w jakim grają na tres na wschodzie. Utwór ten zadedykowany został skrzypkowi Julianowi Barreto, który debiutował w Puerto Padre na wschodzie wyspy z orkiestrą Enrique Pena`i. Była to swingująca sekcja, składająca się z powtarzających się muzycznych fraz, która wprowadziły do danzón coś z sonu (technika, która miała powtónie wystąpować w przyszłości). Od tego momentu rozpoczyna się nowy okres w życiu Danzon. Wśród wielu renomowanych orkiestr tego czasu, Miguela Failde, Gabriela Cisneros`y, Jose Alemana i innych forma danzon ostatecznie została poszerzona, okrzepła i w latach 20-tych wyglądałą tak:
wstęp grano na skrzypcach, potem powtórka, część fletu, powtórka wstępu i coda. To grano w stylu Charanga czyli ( skrzypce, flet, fortepian, kontrabas, bębny i perkusja- pailas oraz guiro). Wielki wkład w rozwój tego typu danzon wnieśli pianiści Maria Romeu i Antonio Torroella oraz flecista Leopoldo Cervantes.
W 1899, Romeu, uczestniczył, przez czysty przypadek, w party, na którym grała Cervantes Orchestra i zagrał wstęp do danzon, na fortepianie. Od tej pory Torroella, wyśmienity pianista z Matanzas dołączył do orkiestr grających danzon. W tej nowej instrumentacji i z nowymi częściami dającymi solistom pograć stał się danzon wspaniałą formą muzyczną.
W 1926 r. aranżacja Romeu - "Tres lindas cubanas" po raz pierwszy została włączona do repertuaru fortepianu solowego. Była to top charanga Kuby przez wiele lat. :D
W 1916 roku pojawia się z Ameryki czarny jazz. Zachwyca dynamizmem, nieartykułowanym tańcem, nieskrępowanym wyrazem emiocji. W latach 20-tych i 30-tych danzón nie tańczono już w najpopularniejszych miejscach, za to dużą popularnością cieszyły się son i foxtrot, w związku z czym danzon zaczął ewoluować tak, że Aniceto Diaz (1887 - 1964) - muzyk z Matanzas, w 1929 roku w swojej kompozycji "Rompiendo la Rutina", grane w Casino Espaniol w Matanzas, dodał partię wokalną i połączył oba pląsy (son z danzon), nadając danzon, już narodowy, kubański status. Tak powstał nowy gatunek zwany danzonete. Zmiany dotyczyły rezygnacji z trzeciego danzon, które zajęła partia wokalna. Wyrzucono wszelkie powtórki, które charakteryzowały introdukcję, wielka swoboda w grze, drugie danzon - dla skrzypiec. W takim danzonete po wstępie powtarzano go w rytmie bolero a kończono w rytmie guaracha - son. Pojawiły się też nowe teksty pisane w nowy sposób. Przeróbki były już tak daleko posunięte, że jedynie intro było oryginalne, a czasami i to nawet nie, a reszta to fragmenty foxtrotta, włoskiej arii, argentyńskiego tanga, z którymi dziwnie nie brzmiały clavesy.
W latach 30-tych dominowali śpiewacy, którym akompaniowały zespoły charanga. Pojawiło się wielu wspaniałych śpiewaków i śpiewaczek. Liczne orkiestry w stylu Diaza grały instrumentale. Wprawdzie wcześniej już łączono boloero z danzon, tangos i son ale była to działąlność, nazwijmy to nieformalna, partyzancka. Styl Diaza rozpoznawalny i wielka konsekwencja w takim graniu stworzyła dopiero - nowy model.
W 1937 roku pojawiła się w danzon nowa jakość (jak zresztą w całej muzyce). Pojawiła się super orkiestra złożona z najznamienitszych. Działała nieprzerwanie do 1958 roku łącząc nowe rytmy i grając własną harmonię. W ich repertuarze pojawiło się danzon mambo - gdzie po finałowym montuno-son pojawił się rytm mambo właśnie. Danzonete popularne było do 1951 roku, kiedy to w podobny sposób połączyło się danzon z chachacha. Chachacha jest wariantem danzon - też ma formę ronda, nieco zmieniony rytm, ale również dbałość o plany rytmiczne, skrzypce, flety i wokal traktowane są tak jak w danzon i danzonete.

Późniejszy rozwój prowadził w kierunku rytmów synkopowanych, które ostatecznie przybrały formę danzón-cha, ritmo nuevo, cha-cha-cha, oachanga i mambo. W 1940 roku, 50 do 60 lat od wprowadzenia danzón i jego pochodnych stały się one bardzo popularne na Kubie, z kilkoma naprawdę dobrymi charangami grającymi przez większość dni tygodnia. Orquesta Aragon ustanowiła wyjątkowo wysokie standardy na wielu lat, jednak danzón stopniowo przestaje być praktykowany i powoli odchodzi obecnie w niepamięć.
Danzón nigdy nie przestał mieć wpływ na kubańskich muzyków, i znajduje to odzwierciedlenie w wielu popularnych gatunkach muzyki kubańskiej, kubańskim latin jazz, salsie, songo i timbie. Ta ostatnia bazuje na instrumentacji charanga. Grupy, takie jak Los Van Van i Orquesta Reve rozwijane są z charangi. Ich struktura i orkiestracja (Juan'a Formell'a) została jednak zmieniona tak bardzo, że trudno jest dziś zidentyfikować ślady danzón i rzeczywiście ich obecny styl zawdzięcza więcej sonowi niż danzón. Dodanie instrumentów dętych, puzonów, trąbek i conga, sygnalizują znacznie szerszy zakres muzyczny.

Danzón w Meksyku:

Wielką popularnością danzon cieszył się zawsze w Meksyku, gdzie od samego niemalże początku istniało grono kompozytorów pielęgnujących ten gatunek. Danzón był bardzo popularny w Meksyku w stanie Gulf Coast Veracruz, ze względu na silny wpływ Kuby w regionie. Z czasem danzón trafił do Mexico City, szczególnie do słynnych Salón México i rzeczywiście, przetrwał jako taniec bardziej tam niż na Kubie.
Dziś wciąż jeszcze tańczy się danzón w Meksyku, szczególnie w głównych częściach Veracruz i Mexico City oraz w corocznych festiwalach w całym Meksyku. Taniec powtórnie odrodził się w latach 90-tych, zwłaszcza wśród starszych obywateli Meksyku. Ze względu na swoją popularność cz. ddruga Danzón Arturo Márquez'a (b.1950) została nazywana przez niektórych drugim hymnem narodowym. Znany jest również film "Danzón" z 1991 roku w reżyserii Marii Novaro.

Styl i struktura:

Danzón jest eleganckią i wirtuozowską muzyką oraz tańcem. W swojej pierwotnej formie, nie był i nie posiadał żadnej improwizacji, w przeciwieństwie do innych gatunków kubańskich. Danzón ma typową następującą formę:

* Wprowadzenie lub Paseo (A), zwykle 16 taktów.
* Temat lub główna melodia (B) - zawiera w flet, z tego powodu często określany jako "parte de (la) flauta".

Klasyczna forma przeszła z podwójnej przeszła w rondo (z ABAC lub ABACA jest zatem AB - AC - AD itd...), gdzie ritornello A zwane jest introduction i grane z B - danzon, C- drugie danzon C- trzecie danzon itd... Poszczególne segmenty różnią się od siebie muzycznym charakterem i orkiestracją. Pierwsze danzon zwane było częścią klarnetową, drugie skrzypcową - orkiestracja trzeciego była bardzo różna. Instrumenty pełniły ważną rolę w orkiestracji. Gdy danzon był grany przez charanga francesas - poważnie wzbogaciły go fletowe partie i klarnetowe. Danzon - grany na 2/4, instrumentalny, grany przez Orchestras Tipicas w XIX stuleciu potem przez zespoły francuskie, przeszedł ewolucję. Stał się wolniejszy, rozbudował się formalnie, zmienił w pląs parowy. Lepiej oddawał ducha kubańskiego. Tu były grane ósemki i ćwiartki. W drugim - danzon skrzypcowym dłuższe nuty - inne tempo. Trzecie, w mieście, grane było szybciej i zaadaptowano tu rumbę. Danzón-chá, czy danzón-mao zwykle dodają dodatkową część (D), synkopowane otwarta część, w której soliści mogą czasem improwizować, tworząc ABACD lub, częściej, ABACAD. Grający dopracowali się szeregu sygnałów, gestów powszechnie zrozumiałych, które miały muzyczne konsekwencje.<

Sekcja mambo:

W danzón, sekcja mambo występuje w końcowej części aranżacji. Po raz pierwszy została ona opracowana przez Orestesa Lópeza, który dodał synkopowane motywy zaczerpnięte z sonu, wraz z improwizowanymi wariacjami fletu. Nazwał ten rodzaj danzón "ritmo nuevo" (nowy rytm). Danzón "Mambo" Orestes'a zapoczatkowało nowy trend kontynuowany przez Arcano y sus Maravillas."

źródło: en.wikipedia.org ==> przejdź
oraz Wojciech Ossowski, przewodnik, Kuba









AbakuáAbazadoAfroAfro cha chaAfro houseAfro-Cuban JazzAnimacjeAraráAzontoBachataBachatangoBailes populares cubanosBembéBokwaBoleroBombaBoogalooBoogie WoogieBossa novaBreakdanceBuey CansadoBullerengueBurritoC-WalkCaipiraCalypsoCanzonCarimbóCarnavalCarnaval de BarranquillaCha-cha-cháCha Cha Lokua FunCha ondaChalupaChampetaChandéChangüíCharangaCharlestonChengueChill OutChoqueComparsaCongaCongoContradanzaCoupé décaléCriollaCriollaCubatonCumbiaCurrulaoDanzaDanzoneteDanzónDecimaDengueDespeloteDiscoFoxDub StepEl Tamborito (Panamá)FandangoFlamencoFootwork calenoForróFoxFree StepFujiFunanaGaitaGarabatoGuajiraGuarachaGuarapachangaGuarapachangaHip-HopImprowizacja kontaktowaIzolacjeJala JalaJazzJoropoKizombaKompaKuduroKwassa kwassaLa Tumba FrancesaLambadaLatin hustleLindy HopLockingLoungeMakutaMalembeMamboMapaléMarineraMarrabentaMbalakhMerecumbéMerengueMiami Style SalsaMozambiqueNdomboloNengonOrishaPacà-pacàPachangaPaloPaseoPaso doblePasos Libres CalenosPatrioticasPerreoPilónPlenaPoppingPorroPregónPuntoPuyaQuebraditaRancheraReggaetónRucu rucuRueda de CasinoRumba columbiaRumba cubanaRumba guaguancóRumba towarzyskaRumba yambúSabarSalsaSalsa CalénaSalsa ConcienteSalsa Crossbody (XBL)Salsa Cumbia StyleSalsa guaguancóSalsa kubańska / CasinoSalsa Los Angeles (on1)Salsa MillenniumSalsa New York (mambo on2)Salsa palladium mamboSalsa portorykańskaSalsa social / Social dancingSalsa sueltaSalsa z kiloma partnerkamiSalsatónSalsonSamba brazylijskaSamba de gafieiraSamba de RodaSamba towarzyskaSandunga (Sandunguera)SanteríaSembaSonSongoSoukousSwingTabataTangoTango argentyńskieTaniec towarzyskiTaniec współczesny (Contemporary dance)TecktonikTimbaTropicalTwerkUrban / Street DanceVacilónVallenatoWest Coast Swing (WCS)WineYorubaYukaZoukZouk LambadaZumba