Mbalakh (Mbalax)


"Mbalakh (Mbalax) - uderzenie polirytmicznych bębnów, piórkowe, off-beat-owe brzdąkanie na gitarze elektrycznej, groove, który wręcz rzuca, a następnie podnosi z powrotem w zadyszce, okraszony mocnym uderzeniem klawiatury, bądź uderzeniem uderzeniem sekcji dętej oraz silny i wyraźny głos, który unosi się spokojnie ponad muzyczną burzą. To właśnie mbalax, najpopularniejszym nowoczesny gatunek muzyki w Senegalu.

Mbalax narodziło się w latach 70'-tych, na styku dwóch kulturalnych światów. Jeden obejmował popularną muzykę w stolicy, Dakar, amieście portowym znanym z międzynarodowego stylu, obfitego zaanektowania muzyki afro-kubańskiej, jazzu, funku, rocka i francuskiego popu. Drugą siłą była wyłaniająca się odrodzona tradycyjna kultury afrykańska, która obejmowała perkusistów "Wolof sabar" i wokalistów uwielbienia ("hurricane-throated"), których utwory traktowały o mądrości i bohaterskich czynach minionych wieków. W latach 1960 pierwszy prezydent Senegalu, Leopold Senghor, ciężko pracował, aby otrząsnąć się z narodowej obsesji rzeczy zagranicznych, na rzecz rewitalizacji zaniedbanej rodzimej kultury, a wszystko to pod hasłem "negritude", czy też czarnej tożsamości. W Senghor w Senegalu, nieuniknione było, że salsa i sabar przyjdą razem, a kiedy nto się stało, efektem był mbalax.

Wolof są największą Senegalską grupę etniczną, a wśród nich znajduje się dziedziczna kasta muzyków, znanych powszechnie jako grioci, ale przede wszystkim jako géwël. Grioci muzyki Mande (Jalis lub djelis) zyskali światową sławę, a ich sława utworzyła wrażenie, że grioci grają i śpiewają na instrumenty melodyczne jak np. kora (harfa) i balafon (drewniana odmiana ksylofonu), nigdy zaś nie grają na instrumentach perkusyjnych. To nie jest przypadek. Wolof géwël są mistrzami sabar, wysokiej, pionowej perkusji, na której gra się gołą ręką i małym kijem, który wytwarza charakterystyczne dla tego instrumentu stuknięcie. Frazy rytmiczne lub bàkks, grane przez perkusistów sabar pochodzą z imitacji wypowiadanych słów. W ostatnich czasach, bàkks ewoluowały odrębnie, tworząc żywy, czysto rytmiczny język, który ożywia towarzyskie przyjęcia nie tylko w Senegalu, ale także w wielu innych częściach Afryki Zachodniej. Dzisiaj, nawet w miejscach, gdzie słowo Wolof jest nie jest już wypowiadane, można iść na imprezę i znaleźć zespół sabar podtrzymywany nadal do zabawy tancerzy.

Trudno jest określić dokładny moment, kiedy powstał mbalax. Najprawdopodobniej miało to miejsce podczas popularnych wystąpieniach Dakar z połowy lat 70-tych, o nazwie Étoile de Dakar, zespół, który odkrył nastoletniego piosenkarza o nazwisku Youssou N'Dour początkując jego karierę. N'Dour szybko stał się najpopularniejszym piosenkarzem w kraju, a jego rozwój ukierunkował się równolegle z mbalax. Etoile de Dakar grał wszystkie popularne style bieżącego czasu, jednak w duchu "negritude" zespół wprowadzał tradycyjne bębny sabar i inne rodzime dźwięki. Instrumenty elektroniczne zaczęły dostosować rytmy w ten sposób, że perkusja będzie wykonywała partie sabar. Gitara rytmiczna przejmowała zazwyczaj część rytmiczną, utrzymując tempo zespołu. Wykorzystywano także bęben mbung-mbung. od którego wywodzi się nowy gatunek o nazwie mbalax.

Super Diamono, another extremely popular act, took a more progressive approach, fusing mbalax with rock and jazz. Eventually, the group's lead singer, Omar Pene, emerged as a superstar under his own name while guitarist Lamine Faye split off to form his own band, Lemzo Diamono.

W ślad za N'Dour podążyło wielu młodych, utalentowanych wokalistów podejmując mbalax. Thione Seck, śpiewał swoje własne griot, a weteran wystąpień panafrykańskiej salsy, Orchestra Baobab, zebrał razem rewelacyjny zespół o nazwie Le Raam Daan, specjalizujący się w mbalax pur et dur (czystej i silnej). Super Diamono to kolejne bardzo popularne wystąpienie, które przyniosło bardziej progresywne podejście łączące mbalax z rockiem i jazzem. Ostatecznie wokalista grupy Omar Pene, pojawił się jako gwiazda pod własną nazwą, podczas gdy rozstał się gitarzystą Lamine Faye, tworzącym swój własny zespół, Lemzo Diamono.

W latach 90-tych, praktycznie każdy wokalista w każdym gatunku, musiał mieć co najmniej kilka numerów mbalax. Styl krystalizowałswoje wewnętrzne brzmienie, i choć artyści nadal wprowadzali innowacje, Senegalska publiczność spodziewała się teraz pewnej spójności pomiędzy artystami mbalax. Do chwili obecnej, "strumień" młodych śpiewaków mbalax nadal zalewaja fale eteru i animouje aktywnie na żywo Dakarską scenę. Alioune Mbaye, Fallou Dieng i Abdou Guitte Seck, to tylko kilkoro z nich, wszyscy rozmiłowani w Senegalu, choć mało znani na arenie międzynarodowej. Pomimo wzrostu innych stylów, zwłaszcza Senegalskiego hip hop-u, mbalax pozostaje na powierzchni, z solidnym wsparciu młodych i starych fanów. Przewaga tego gatunku nie przejawia oznak osłabienia, bez względu na zmieniający się czas. - Banning Eyre Courtesy Afropop Worldwide"

[źródło tłumaczenia: Mbalax na worldmusic.nationalgeographic.com => przejdź]

Mbalax na facebook.com => przejdź
kanal użytkownika Mbalax na en.wikipedia.org => przejdź
kanal użytkownika Mbalax na es.wikipedia.org => przejdź
miejscowość Mbalaha na travelsradiate.com => przejdź
kanal użytkownika Mbalakh na youtube.com => przejdź
Mbalax - temat na youtube.com => przejdź

Warning: file_get_contents(http://www.youtube.com/watch?v=nahQrXBOnn8): failed to open stream: Unable to find the socket transport "ssl" - did you forget to enable it when you configured PHP? in /home/platne/serwer32476/public_html/salseros.katowice.pl/functions/yt_actual.php on line 141

Warning: file_get_contents(http://www.youtube.com/watch?v=ZjQshCvq-Ow): failed to open stream: Unable to find the socket transport "ssl" - did you forget to enable it when you configured PHP? in /home/platne/serwer32476/public_html/salseros.katowice.pl/functions/yt_actual.php on line 141

Warning: file_get_contents(http://www.youtube.com/watch?v=8jlwwHlxxwc): failed to open stream: Unable to find the socket transport "ssl" - did you forget to enable it when you configured PHP? in /home/platne/serwer32476/public_html/salseros.katowice.pl/functions/yt_actual.php on line 141

Warning: file_get_contents(http://www.youtube.com/watch?v=z43FKl564kc): failed to open stream: Unable to find the socket transport "ssl" - did you forget to enable it when you configured PHP? in /home/platne/serwer32476/public_html/salseros.katowice.pl/functions/yt_actual.php on line 141

Warning: file_get_contents(http://www.youtube.com/watch?v=nj4_4glATIM): failed to open stream: Unable to find the socket transport "ssl" - did you forget to enable it when you configured PHP? in /home/platne/serwer32476/public_html/salseros.katowice.pl/functions/yt_actual.php on line 141

AbakuáAbazadoAfroAfro cha chaAfro houseAfro-Cuban JazzAnimacjeAraráAzontoBachataBachatangoBailes populares cubanosBembéBokwaBoleroBombaBoogalooBoogie WoogieBossa novaBreakdanceBuey CansadoBullerengueBurritoC-WalkCaipiraCalypsoCanzonCarimbóCarnavalCarnaval de BarranquillaCha-cha-cháCha Cha Lokua FunCha ondaChalupaChampetaChandéChangüíCharangaCharlestonChengueChill OutChoqueComparsaCongaCongoContradanzaCoupé décaléCriollaCriollaCubatonCumbiaCurrulaoDanzaDanzoneteDanzónDecimaDengueDespeloteDiscoFoxDub StepEl Tamborito (Panamá)FandangoFlamencoFootwork calenoForróFoxFree StepFujiFunanaGaitaGarabatoGuajiraGuarachaGuarapachangaGuarapachangaHip-HopImprowizacja kontaktowaIzolacjeJala JalaJazzJoropoKizombaKompaKuduroKwassa kwassaLa Tumba FrancesaLambadaLatin hustleLindy HopLockingLoungeMakutaMalembeMamboMapaléMarineraMarrabentaMbalakhMerecumbéMerengueMiami Style SalsaMozambiqueNdomboloNengonOrishaPacà-pacàPachangaPaloPaseoPaso doblePasos Libres CalenosPatrioticasPerreoPilónPlenaPoppingPorroPregónPuntoPuyaQuebraditaRancheraReggaetónRucu rucuRueda de CasinoRumba columbiaRumba cubanaRumba guaguancóRumba towarzyskaRumba yambúSabarSalsaSalsa CalénaSalsa ConcienteSalsa Crossbody (XBL)Salsa Cumbia StyleSalsa guaguancóSalsa kubańska / CasinoSalsa Los Angeles (on1)Salsa MillenniumSalsa New York (mambo on2)Salsa palladium mamboSalsa portorykańskaSalsa social / Social dancingSalsa sueltaSalsa z kiloma partnerkamiSalsatónSalsonSamba brazylijskaSamba de gafieiraSamba de RodaSamba towarzyskaSandunga (Sandunguera)SanteríaSembaSonSongoSoukousSwingTabataTangoTango argentyńskieTaniec towarzyskiTaniec współczesny (Contemporary dance)TecktonikTimbaTropicalTwerkUrban / Street DanceVacilónVallenatoWest Coast Swing (WCS)WineYorubaYukaZoukZouk LambadaZumba