Bolero


Bolero - narodziło się pod koniec XIX wieku w Santiago de Cuba w prowincji Oriente. Opiera się i jest rozwinięciem tradycji hiszpańskiej pieśni, wywodzącej się z operowych arii, francuskich romantycznych ballad i włoskiego, neapolitańskiego, śpiewu. Pojawiło się wraz z innymi tańcami jak fandango, polos, tiranas wraz z hiszpańskim osadnictwem. Szybko zdobyło popularność najpierw na Karaibach a potem w całej Ameryce Łacińskiej. Na Kubie te wpływy uległy przemieszaniu z kreolska tradycją, która wydobyła taneczny charakter z tej mieszaniny i w procesie kubanizacji połączyła ją z brzmieniem charakterystycznym dla Hawany. Popularne w 18-tym i na początku następnego stulecia bolero zanikło stopniowo w kubańskim repertuarze pod koniec XIX wieku. Nazwa jednak pojawia się znowu na określenie tańca, który "nieżle kręci" (boleado), a nawiązuje do różnych nurtów. Rytmy kubańskie z perkusyjnych afrykańskich instrumentów w połączeniu z parzystym metrum piesni dało początek boleru kubańskiemu. Charakteryzuje się ono wolnym tempem i zwykle romatycznym przesłaniem.

Argeliers Leon komentuje:
...ten nowy styl gitarowego akompaniamentu, który barwny, kwiecisty, bez wątpienia, przenosi nas i kontaktuje z synami Yukatanu. Rodziny i grupy, które przybyły na Kubę z Meksyku po 1825 roku, w okresie stagnacji w regionie San Juan de Ulua, wzmożone kontakty Meksyku z południowymi portami Kuby sprowadziły ów gitarowy rytm, grany na jednej gitarze z rytmem akcentowanym przez drugą. Ten właśnie gitarowy akompaniament zwał się potem bolero.

Miastem, w którym wyrosło bolero było Santiago de Cuba. Tak trubadurzy miejscowi - specjalizujący się w cancion trovadoresca połączyli swe pieśni ze stylistyką i elementami rytmicznymi zaporzyczonymi z innych gatunków i stylów, m.in. z mało znanego wiejskiego son. Wielu muzykologów nie podważa tezy, że pierwszym kompozytorem bolero był Pepe Sanchez (1856 -1920), uważany za ojca bolero, który w 1885r. (1883?) skomponował utwór "Tristeza", jednak na początku tego stulecia wielu trubadurów, spośród których kilku mieszkało już w stolicy, pomogło znacznie spopularyzować ten gatunek. Śpiewali i grali w restauracjach i kawiarniach. W kompozycji tej rytm przepajał zarówno muzykę jak i melodię. Pepe Sanchez był pieśniarzem oraz kompozytorem pieśni i tańców guaracha. Był wyśpiewywany i wytańczony. Podbił natychmiast Santiago, gdzie jako serenada przemierzał od tej pory ulice oraz wszelkie spotkania.

Alberto Villalon zabrał ten gatunek do Havany. W latach dwudziestych. Pod koniec tej dekady zamazuje się różnica między bolero i son. Powstaje bolero-son. Tworzą je słynni Matamoros Trio. Wprawdzie ten eksperyment miał już miejsce w twórczości Pepe Sancheza 50 lat wcześniej, ale dopiero w twórczości Matamoros nowy styl zyskał uznanie. W latach 30 pojawiło się parę przebojów i kilku artystów, którzy sięgnęli po bolero. Szybko też bolero włączono do repertuaru zespołów charanga łącząc je w repertuarze z danzon. Był to wpływ związku bolera z subkulturą danzonet. W 1929 roku pianista Nilo Mendez sięgnął po te rytmy i jego wyczucie romantycznego charakteru bolera sprawiło, że fortepian stał się bazowym instrumentem. W 1940 pojawiło się na scenie nowe pokolenie. Odcisnęło silne piętno na bolerze. Powstał nowy typ wykonawczy - zwany feeling - bardzo emocjonalny, dialogujący. Mniej może wyczulony na rytmiczne niuanse ale zawsze zachowujący charakter bolera. Rytm tworzony przez uczucia. W latach 50-tych powstały bolero-mambo, bolero-cha i bolero-moruno mikstury cante jondo z afro kubańskimi rytmami. Przez prawie wiek gatunek ten rozwijał się, zwłaszcza dziś ceniona jest ciekawa harmonia z jaką jest związany.

Hiszpańskie bolero można usłyszeć na wyspie jako hiszpańskie "polos" albo "tirana" - pieśń. Jednakże podobieństwo obu form na nazwie się kończy. Nowe, kubańskie bolero grane jest bowiem na 2/4 co stoi w jawnej opozycji wobec hiszpańskiej tradycji tanecznej znanej tu z rytmów trójmiarowych. Dlaczego zatem nazwano to bolero? Jest kilka hipotez - jedna z nich mówi, że natchnieniem były figury tego tańca tańczone przez Hiszpanów. Inni są skłonni odcinać się od wpływów obcych i wywodzą bolero z miejscowej tradycji jako folk z okolic Santo Domingo - na wschodzie, gdzie bolero rozwinęło się z rytmów zbliżonych do danzon - w okolicach 1880 roku miejscowi trubadurzy, śpiewacy akompaniujący sobie na gitarach zaczęli te rytmy, czy tę formę rozwijać. Zwykle spiewano i grano na gitarach w duetach.

Bolero przeszło przez zmiany brzmień zgodnie z modami. Tak więc dziś bolero kojarzy się głównie z tańcem, ale przecież wywodzi się z pieśni i jest utworem do słuchania. Trudno jednak oprzeć się hipnotycznemu rytmowi. Dziś grane jest również elektronicznie.

źródła: en.wikipedia.org
oraz Wojciech Ossowski - przewodnik, Kuba

Bolero Cubano



LP Basics: Bobby Sanabria - Bolero



Este Bolero Moruno - Los Morunos



Bailes de Salon Cubanos. Bolero. Gladys y Antonio



AbakuáAbazadoAfroAfro cha chaAfro houseAfro-Cuban JazzAnimacjeAraráAzontoBachataBachatangoBailes populares cubanosBembéBokwaBoleroBombaBoogalooBoogie WoogieBossa novaBreakdanceBuey CansadoBullerengueBurritoC-WalkCaipiraCalypsoCanzonCarimbóCarnavalCarnaval de BarranquillaCha-cha-cháCha Cha Lokua FunCha ondaChalupaChampetaChandéChangüíCharangaCharlestonChengueChill OutChoqueComparsaCongaCongoContradanzaCoupé décaléCriollaCriollaCubatonCumbiaCurrulaoDanzaDanzoneteDanzónDecimaDengueDespeloteDiscoFoxDub StepEl Tamborito (Panamá)FandangoFlamencoFootwork calenoForróFoxFree StepFujiFunanaGaitaGarabatoGuajiraGuarachaGuarapachangaGuarapachangaHip-HopImprowizacja kontaktowaIzolacjeJala JalaJazzJoropoKizombaKompaKuduroKwassa kwassaLa Tumba FrancesaLambadaLatin hustleLindy HopLockingLoungeMakutaMalembeMamboMapaléMarineraMarrabentaMbalakhMerecumbéMerengueMiami Style SalsaMozambiqueNdomboloNengonOrishaPacà-pacàPachangaPaloPaseoPaso doblePasos Libres CalenosPatrioticasPerreoPilónPlenaPoppingPorroPregónPuntoPuyaQuebraditaRancheraReggaetónRucu rucuRueda de CasinoRumba columbiaRumba cubanaRumba guaguancóRumba towarzyskaRumba yambúSabarSalsaSalsa CalénaSalsa ConcienteSalsa Crossbody (XBL)Salsa Cumbia StyleSalsa guaguancóSalsa kubańska / CasinoSalsa Los Angeles (on1)Salsa MillenniumSalsa New York (mambo on2)Salsa palladium mamboSalsa portorykańskaSalsa social / Social dancingSalsa sueltaSalsa z kiloma partnerkamiSalsatónSalsonSamba brazylijskaSamba de gafieiraSamba de RodaSamba towarzyskaSandunga (Sandunguera)SanteríaSembaSonSongoSoukousSwingTabataTangoTango argentyńskieTaniec towarzyskiTaniec współczesny (Contemporary dance)TecktonikTimbaTropicalTwerkUrban / Street DanceVacilónVallenatoWest Coast Swing (WCS)WineYorubaYukaZoukZouk LambadaZumba