Contradanza


Contradanza - tak zwana contradanza pochodzi z Europy. Dotarła na Kubę zasadniczo z trzech kierunków. Po pierwsze z terenów Hiszpanii, gdzie tańczono ja na dworach. Po drugie ma korzenie angielskie, za sprawą angielskich statków, które cumowały w porcie w Havanie w 1762, a wreszcie została sprowadzona na Kubę poprzez kontakt z francuskimi uciekinierami/kolonistami uciekającymi z haitańskiej rewolucji w latach 1790 i na początkach XIX stulecia (Carpentier 2001:146). Pierwsza fala uchodźców francuskich z Santo Domingo dotarła na Kube w 1789 roku. Tysiące francuskich i haitańskich rodzin zamieszkały na wschodzie wyspy uciekając przed rebelią niewolników. Wielu z nich udało się potem do Luizjany ale po sprzedaniu jej przez Napoleona w 1812 roku Stanom Zjednoczonym, wielu z nowych mieszkańców Luizjany znów szukało miejsca. Kuba była najbliżej. Wprawdzie minuet i contradanza były juz na Kubie znane ale nowa ludność sprawiła, że oba gatunki żywiej zaczęto kultywować. Klasyczny fortepian, skrzypce i flet rodem z francuskiego salonu połączono z kubańską perkusja i tak contredanse stało się contradanzą z kubańską perkusją, rytmami i formami tanecznej ekspresji. Kubańska contradanza (zwana również criolla contradanza, danza lub danza criolla) była popularnym gatunkiem muzyki tanecznej w XIX wieku.

Jej początki sięgają europejskiego kontredansu, który na arenie międzynarodowej był popularną formą muzyki i tańca końca XVIII wieku. Najwcześniejszą kubańską contradanzą, o której wspominają zapisy jest "San Pascual Bailon", napisany w 1803 r.(Orovio 1981:118). Praca ta pokazuje contradanzę w początkowym zarysie, nie posiadającym jeszcze charakterystycznych cech, wyróżniających później contredans od pozostałych, tj. merum 2/4, z dwie ośmiotaktowe części, repetowaną formę AABB (Santos 1982). Francuska contredanse była tańczona w 2 rzędach przez mężczyzn i kobiety. Ten prosty fakt zaważył na popularności pląsu i jego szybkim rozwoju jako, że i w afrykańskim repertuarze tanecznym taki układ choreograficzny był znany i tańczono tak na Kubie. To sprzyjało kreolizacji.

Kubańska contradanza prezentuje formę AB - każda sekcja złożona z 8 taktów z powtórką. Pierwsza część jest wolniejsza, druga żywsza. W tejże żwawszej pojawiły się pierwsze lokalne elementy, przenikać zaczęły rytmy - tango rytm zwany potem habanerą. Taka kubańska contradanza grana była zazwyczaj przez orkiestry złożone z 2 skrzypiec, 2 klarnetów, kontrabasu, trąbki, puzonu, ophicleide, kubańskiego pailas i guiro. Contradanza, grana jako muzyka taneczna, przedstawiana była wcześniej przez przez Orquesta Tipica (tj. zespół w składzie: dwoje skrzypiec, dwa klarnety, kontrabas, kornet, puzon, ofiklejda, paila i guiro). (Alén 1994:82)

Contradanza w XIX wieku była zwana często danzą - danza cubana. Różnica jednak nie objawiała się tylko w nazwie. Wprawdzie danza miała tę samą formę podwójną ab z dużym kontrastem miedzy nimi, obie formy były taneczne i w obu balans między afrykańskim a europejskim był zachowany. Wszelako contradanza grana była na 2/4 a danza na 6/8 bardzo często. Były wprqawdzie danze z pierwszą częścią na 2/4 a potem z drugą na 2/8 ale autorzy preferowali 6/8, bardziej nadające się do afrykańskich rytmów.

Wszelako grały nie tylko te składy, były też francuskie charangas, które stopniowo zyskały swoją popularność w XIX wieku. Po zagraniu pierwszego danzon Miguela Failde ten format orkiestry się ustabilizował jako typowy. Oparty był na triu: fortepian, skzrypce i flet. Skrzypce później zdwojone i poczwórne, dwa flety, kontrabas a potem pailas i w XX wieku wiolonczela i nieco kubańskiej perkusji (tumbadora). Orkiestra taka grałą contradanzę potem danzę, danzon i danzonete, a na koniec chachacha towarzysząc rozwojowi contradanzy.

Najważniejszą przemianą była jednak zmiana choreografii. Contradanza była pląsem figurowym tak jak quadrille czy lancers. Danza parowym, nieznanym poprzednio Afrykańczykom na Kubie. Tańce parowe były popularne w XIX stuleciu. Zespoły grały w składzie poprzednim, ale flet lub flety czasami zastępowały instrumenty z hiszpańskiego militarium (zespołów wojskowych) - np. klarnety. Najbliższa cecha obu pląsów to rytm tanga czy habanery i inne formuły rytmiczne żywe w "czarniejszej" praktyce kubańskiej. Danza (w istocie rozumiana jeko skrót od contradanza) dała początek danzón.
W pierwszej połowie XIX wieku contradanza zdominowała kubańską scenę muzyczną do tego stopnia, że niemal wszyscy kubańscy kompozytorzy tego czasu, czy to komponowali na sale koncertowe, czy na sale taneczne, próbowali swoich sił w contradanza (Alén 1994 r.: 82). Wśród nich odnaleeźć można najbardziej znanego - Manuela Saumella (1817-1870). (Carpentier 2001:185-193). Dalej w XX wieku swój wpływ zaznaczyło również pojawienie się elektroniki.

Cinquillo
Cinquillo (Orovio 1981:109)

Cinquillo jest synkopowany rytm, których wprowadzanie do contradanza / danza rozpoczął różnił się od ścisłej europejskiej formy muzyki. Carpentier (2001:149) stwierdza, że cinquillo została wniesiona na Kubę w pieśni czarnych niewolników i wyzwoleńców, którzy wyemigrowali do Santiago de Cuba z Haiti w 1790.

Chociaż cinquillo została wprowadzona do contradanza w Santiago na początku 19 wieku, kompozytorów w zachodniej Kubie pozostaje nieświadomy jego istnienia:

"W czasach, kiedy wyjazd z Hawany do Santiago było piętnasto- (a nawet więcej) -dniową wyprawą, można było zauważyć dwie współistniejące ze sobą równolegle odmiany contradanza: jedna bliższa klasycznego wzorca, naznaczona duchem menueta, które później została odzwierciedlona w danzón, na drodze danza; inna, bardziej popularna, która po swojej ewolucji w Haiti, zawdzięcza dalszy kształt obecności murzynów francuskich we wschodniej części Kuby (Carpentier 2001:150)."

Contradanza na 6/8 ewoluowała w clave, criolla i guajira. Z contradanza na 2/4 przyniosła początki (Danza) Habanera i danzón (Carpentier 2001:147).

afrocubadanse.com

ballet folklorico de camaguey contradanza



Leonardo Martinez Moya: la Contradanza cubana



Contradanza



CONTRADANZA



ContradanzaTimba1.mp4



AbakuáAbazadoAfroAfro cha chaAfro houseAfro-Cuban JazzAnimacjeAraráAzontoBachataBachatangoBailes populares cubanosBembéBokwaBoleroBombaBoogalooBoogie WoogieBossa novaBreakdanceBuey CansadoBullerengueBurritoC-WalkCaipiraCalypsoCanzonCarimbóCarnavalCarnaval de BarranquillaCha-cha-cháCha Cha Lokua FunCha ondaChalupaChampetaChandéChangüíCharangaCharlestonChengueChill OutChoqueComparsaCongaCongoContradanzaCoupé décaléCriollaCriollaCubatonCumbiaCurrulaoDanzaDanzoneteDanzónDecimaDengueDespeloteDiscoFoxDub StepEl Tamborito (Panamá)FandangoFlamencoFootwork calenoForróFoxFree StepFujiFunanaGaitaGarabatoGuajiraGuarachaGuarapachangaGuarapachangaHip-HopImprowizacja kontaktowaIzolacjeJala JalaJazzJoropoKizombaKompaKuduroKwassa kwassaLa Tumba FrancesaLambadaLatin hustleLindy HopLockingLoungeMakutaMalembeMamboMapaléMarineraMarrabentaMbalakhMerecumbéMerengueMiami Style SalsaMozambiqueNdomboloNengonOrishaPacà-pacàPachangaPaloPaseoPaso doblePasos Libres CalenosPatrioticasPerreoPilónPlenaPoppingPorroPregónPuntoPuyaQuebraditaRancheraReggaetónRucu rucuRueda de CasinoRumba columbiaRumba cubanaRumba guaguancóRumba towarzyskaRumba yambúSabarSalsaSalsa CalénaSalsa ConcienteSalsa Crossbody (XBL)Salsa Cumbia StyleSalsa guaguancóSalsa kubańska / CasinoSalsa Los Angeles (on1)Salsa MillenniumSalsa New York (mambo on2)Salsa palladium mamboSalsa portorykańskaSalsa social / Social dancingSalsa sueltaSalsa z kiloma partnerkamiSalsatónSalsonSamba brazylijskaSamba de gafieiraSamba de RodaSamba towarzyskaSandunga (Sandunguera)SanteríaSembaSonSongoSoukousSwingTabataTangoTango argentyńskieTaniec towarzyskiTaniec współczesny (Contemporary dance)TecktonikTimbaTropicalTwerkUrban / Street DanceVacilónVallenatoWest Coast Swing (WCS)WineYorubaYukaZoukZouk LambadaZumba